Review Article

Ubulimimbili emfundweni ephakeme esifundazweni saKwaZulu-Natali: Kubhekwa iNyuvesi yaseZululand

DOI: 10.1080/02572117.2025.2606763
Author(s): Khayelihle Excellent KhumaloDepartment of African Languages and Culture, University of Zululand, South Africa, Bongephiwe Dlamini-MyeniDepartment of African Languages and Culture, University of Zululand, South Africa, Lusanda Lungisani MdletsheDepartment of African Languages and Culture, University of Zululand, South Africa,

Abstract

Isifundazwe saKwaZulu-Natal simumethe abantu abasebenzisa izilimi ezahlukene okubalwa kuzo olwesiZulu, olwesiNgisi, olwesiBhunu, olwesiXhosa nolwesiSotho. Kuzona zonke lezi zilimi, olwesiZulu yilona oluhamba phambili nolusetshenziswa yiningi labantu eNingizimu Afrika. Inqubomgomo yolimi yasenyuvesi yaseZululand igqugquzela ukusetshenziswa ngokulinganayo kolimi lwesiNgisi nolwesiZulu ekufundeni nasekufundiseni. Lo mbono ungathathwa njengomqondo wokusungula njengoba iningi lamanyuvesi eNingizimu Afrika esasebenzisa ulimi lwesiNgisi kuphela ekufundiseni. Ukusetshenziswa kolimi lwesiNgisi lodwa ekufundeni nasekufundiseni kunomthelela omkhulu ekungaphumelelini kwabafundi abangama Afrika. Lolu cwaningo luveza imizwa yabafundisi kanye nabafundi mayelana nokuthi inyuvesi ingazifeza kanjani izinhloso zayo zokuba ngeqhakambisa umongo wobu-Afrika ngokwengeza ulimi lwesiZulu njengolokufunda nokufundisa. Lolu cwaningo lusebenzise indlela yobunjalobotho nendlelakubuka yomhumusho ukuhlaziya ulwazi. Ababambiqhaza baqokwe ngenhloso emkhakheni wezoBuntu neSayensi yezeNhlalo nakowezeMfundo eNyuvesi yaseZuluIand. Imininingo iqoqwe ngokusetshenzisa iqoqo elicwaningwayo kanye neyezingxoxo ezijulile. Lapha kusetshenziswe injulalwazi iReconceptualisation ekwesekeleni ucwaningo. Ucwaningo luthole ukuthi yize kukhona imizamo eyenziwa yinyuvesi kodwa akwanele okwenziwayo maqondana nokubandakanywa kolimi lwesiZulu ekufundeni nasekufundiseni. Leli phepha liphakamisa ukuthi kuqaliswe ubulimimbili ekufundeni nasekufundiseni eNyuvesi yaseZululand ukuze abafundi bahlomule ulwazi ngolimi abaluqonda kangcono, okuwulimi lwabo lweBele.

Get new issue alerts for South African Journal of African Languages